Lòng tốt và sự vô cảm

Tui có cái bệnh chưa già mà hay ngẫm nghĩ và lảm nhảm. Nhiều khi tui cảm thấy mình thuộc loại "nữa vời" gớm.! Về quê thì tui là người Sì phố, còn lên Thành thì tui trở thành người nhà quê. Thật ra, tui cũng không quan tâm lắm đến chuyện thiên hạ nghĩ và nói tui là gì nhưng thỉnh thoảng nghe Má tui nói "Mày làm riết coi không được hà" thì tui giật mình. Từ "làm" ở đây má tui muốn nói đến cách cư xử chứ về ăn mặc tui không phải thuộc diện "con nhà nghèo thiếu vải".

Cách đây vài tuần, tui về quê và có dịp chở chị tui đi chợ và tui có dịp gặp lại Ông già mù bán vé số. Chị tui vừa kêu "Chú ba "lấy" con tờ vé số" thì Ông cũng kêu "Cô Linh hả"?. Chị tui không phải là người mê chơi vé số mặc dù cũng rất là hy vọng vào việc trúng số. Tui gặp Ông mù bán vé số lần đầu tiên là trước cửa nhà tui vào dịp gần tết của cách đây khoảng 3 hay 4 năm gì đó. Thời gian đó, thất nghiệp, tết về nhà ở với Má cả tháng. Nhà tui thì có tiệm tạp hóa nho nhỏ. Bữa đó khoảng 27 hay 28 tết gì đó, ông đi đến trước cửa nhà tui và ngồi bẹp xuống nền nhà. Tui ngồi đó, chỉ ngó chứ chẳng thèm động tĩnh gì cả. Nhưng chị tui thì ngược lại, tui thấy chị bỏ việc đang dở dang ở bếp đi lên mà tay cầm ly nước lọc và đưa cho Ông mù bằng cả 2 tay . Tánh chị hay thương người nên tui cũng chẳng lạ gì. Nhưng đến khi Ông già đòi "lì xì" cho chị tờ vé số ăn tết thì tui bắt đầu chăm chú và đi lại để "tám". Ông hỏi "là em cô Linh àh? Về quê ăn tết àh? Có gia đình chưa?". Còn tui thì đùa "Ế rồi ông ơi!" thế là Ông bảo rằng gần nhà Ông có người như thế này ... thế này... hỏi tui chịu không làm may cho tui, hihihi... Ông nói với cái kiểu nhiệt tình, còn tui thì "cà rỡn". Khi ông đi rồi, tui mới "điều tra" chị tui. Chị tui kể, thấy Ông mù lại đi bán vé số và hay đi qua đây nên mỗi lần qua tao mua dùm 1 tờ rồi sẵn rót cho ly nước lọc. Mà Ổng cũng dễ thương. Qua đây nhiều lần ngồi nghỉ mệt nên hỏi chuyện qua lại, Ổng biết tao cũng nghèo thế là bây giờ ít đi qua hẻm này lắm vì mỗi lần qua tao đều kêu vào mua. Mà cũng lạ 1 điều, mỗi lần tao thấy Ổng ngoài đường tao đứng lại mua là Ổng biết tao là ai mà tao đâu có nói gì đâu . Hôm nay, Ổng ghé để nói là nghỉ mấy ngày tết về quê ăn tết với mấy đứa con, tụi nó đi làm ở xa, tết mới về. Ổng bảo ông không có tiền nên lì xì cho chị tui tờ vé số hy vọng chị trúng số . Nghe xong, tui lại mắc cỡ cho sự vô cảm của mình và nghĩ cho dù có xách dép mà rượt thì tui cũng không đuổi theo kịp chị tui.

Tui nhớ, hồi nhỏ, ở quê tui có 1 "Thằng câm" nhưng vẽ rất đẹp, Nó hay vẽ công chúa, hoàng tử ... bằng phấn trên con đường đi - Kêu là "Thằng" bởi vì, tụi tui cả đám con nít khoảng 7 - 8 tuổi không bao giờ chịu kêu 1 "Thằng" lang thang không biết nói là anh đâu, chứ thật ra thằng câm cỡ khoảng hai mươi mấy, tui đoán vậy".- Mỗi lần Nó vào hẻm, cả đám con nít đem phấn ra cho và bu lại kêu nó vẽ và chỉ cần cho miếng bánh hay miếng cơm là Nó vẽ "theo yêu cầu". Và Má tui hay kêu tui bới đem cho Nó 1 tô cơm thật đầy và nhiều đồ ăn mặc dù nhà tui không khá giả lắm nếu không muốn nói là nghèo. Còn mỗi lần, Má dẫn tui đi chợ, Má hay lấy 1 ít bạc lẻ bảo tui cho những người ăn xin. Giờ tui nghĩ, đó là cách Má tui dạy cho tụi tui biết thương Người bằng những hành động cụ thể. Còn tui bây giờ, tui thấy mình ngày càng vô cảm. Về quê thì cảm thấy thẹn với "Nhà" vì mình không còn được "cái lòng" như thế, còn lên thành thì lại thấy bức bối vì giữa Người với Người lại cư xử bằng sự vô tâm, thành ra tui thành người nữa vời.

Thật ra, tui càng ngày càng thông cảm cho Người Sì phố hay cho chính tui? Bởi có lẽ, họ bị lợi dụng lòng tốt quá nhiều nên ngày càng vô cảm trước những "hoàn cảnh" của Người khác. Cách đây 15 năm, tui thấy ăn xin, tui nhịn ít tiền ăn sáng để cho. Dần dần, trước khi cho tui phải suy nghĩ đắn đo. Còn bây giờ, hình như biện pháp là ngoảnh mặt hoặc lắc đầu đôi khi kèm cả sự khó chịu. Tại sao? Tui không biện hộ cho mình nhưng thử hỏi tui thấy những đứa bé đi xin trong khi người thu tiền lại ngồi nhởn nhơ cách đó không xa hoặc người đang đi đứng bình thường tự nhiên ngồi xuống cà lê cà lết để xin hay những người tay chân khỏe mạnh lại đẩy xe lăn cho những người già, bệnh tật bán vé số. Tại sao họ không tự bán phải dùng người đau yếu mà "ăn xin" lòng thương hại? Má tui bảo, đó là cái nghiệp của họ. Còn tui thì không đủ lòng tốt để mà chấp nhận điều đó! Càng ngày con người càng lợi dụng lòng tốt để lừa gạt nhau. Cái gì họ cũng dám làm ngay cả mạo danh Chùa Chiền, những trung tâm nuôi dưỡng trẻ em khuyết tật - mồ côi để trục lợi. Bạn biết mình bị lừa 1 lần thì bạn có chấp nhận để bị lừa lần nữa không? Người ta hay bảo bọn nhà giàu vô cảm, đa nghi tui nghĩ nên thông cảm cho họ bởi họ có cái để sợ mất. Người ta bảo người nghèo thường hảo tâm tốt bụng tui nghĩ bởi vì họ nghĩ họ có mất thì họ cũng không thể nghèo hơn nữa. Dạo mới lên TP, tui thật sự ghét cái cách sống, cách cư xử và ghét luôn cả Người SG. Lâu dần tui chấp nhận và cảm thông hơn và bắt đầu yêu mến nơi này. Bởi lòng tốt của họ bị đánh cắp mất rồi. Còn tui chưa phải là người SG nhưng lại không trở lại đúng bản chất nhà quê của mình được thành ra trở thành người nữa vời đáng ghét vậy! Cho nên đôi khi tui thấy ghét sự vô cảm của mình và có lúc tui giận vì mình vẫn còn lửa trong người.